Waar ruis vandaan komt
Bij weinig licht versterkt de camera het signaal van de sensor, en die versterking maakt ook de fouten in dat signaal zichtbaar: korrel en kleurvlekken. Hoe kleiner de sensor, hoe eerder dat gebeurt. Dat is de belangrijkste reden dat actiecamera's en compacte camcorders binnenshuis tegenvallen.
De sluitertijd ligt vast bij video
Bij film houdt u de sluitertijd op ongeveer het dubbele van het aantal beelden per seconde: bij 25 beelden dus 1/50. Dat geeft natuurlijke beweging. U kunt hem verlengen om meer licht binnen te laten, maar dan wordt beweging vlekkerig. Dit is de knop waar u het minst mee moet spelen.
Diafragma en iso
Open het diafragma zover als uw lens toelaat, en pas daarna de iso omhoog. Zoek de hoogste iso waarbij het beeld nog acceptabel is en blijf daaronder; dat verschilt per camera en is met tien minuten uitproberen te vinden. Noteer dat getal, want het bepaalt vanaf wanneer u licht moet bijzetten.
Eén lamp doet wonderen
Een klein ledpaneel of zelfs een bureaulamp met een vel bakpapier ervoor verandert een ruizige opname in een bruikbare. Zet het licht niet frontaal maar schuin voor uw onderwerp, iets boven ooghoogte. Dat is het verschil tussen beveiligingsbeeld en iets waar mensen naar willen kijken.
Wit in balans houden
Gemengd licht, bijvoorbeeld een gele lamp naast een raam, geeft onnatuurlijke kleuren. Zet de witbalans handmatig op de dominante lichtbron in plaats van op automatisch, anders verspringt de kleur tijdens de opname. Achteraf corrigeren kan, maar niet als het beeld halverwege van kleur verandert.
Ruisonderdrukking
Camera's onderdrukken ruis zelf, en dat kost detail: gezichten worden wasachtig. Zet die functie op een lage stand als u de keuze hebt, en accepteer wat korrel; een beetje ruis oogt natuurlijker dan een uitgesmeerd gezicht. Achteraf kan een montageprogramma nog wat wegwerken.
Filmen in de schemer buiten
Het blauwe uur na zonsondergang levert mooi licht op, maar duurt kort en gaat snel over in te donker. Werk snel, zet de camera op een statief zodat u een langere sluitertijd kunt gebruiken voor statische beelden, en accepteer dat bewegende onderwerpen dan niet werken.
Wanneer u het beter laat
Een donkere zaal, een concert of een kampvuur zijn met een kleine camera zelden bevredigend vast te leggen. Neem dan een korter fragment op als herinnering en zet uw camera daarna weg. Dat is een verstandiger keuze dan tien minuten materiaal dat niemand terugkijkt.
Reflecteren in plaats van bijlichten
Een wit vel karton of zelfs een servet dat het licht van een lamp terugkaatst, vult schaduwen op zonder dat het onnatuurlijk wordt. Dat is de goedkoopste vorm van lichtsturing die er is en werkt aan een tafel verrassend goed.
Zwarte vlekken in het beeld
Bij sterke ruisonderdrukking en een lage bitrate ontstaan vlekken in donkere vlakken, vooral in een lucht of een schaduwpartij. Iets meer belichting bij de opname lost dat op; achteraf ophalen maakt het juist zichtbaarder.
